Khổ sâm

Khổ sâm

0
CHIA SẺ
Cây khổ sâm
Đánh giá bài viết này

Tên gọi khác: Cù đèn, co chạy đón (Thái)

Tên nước ngoài: Croton Du Tonkin, Croton Du Nord Vietnam (Pháp)

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae)

Cây khổ sâm

Mô tả cây

Cây nhỏ, cao 1 – 2 m. Cành non mảnh. Lá mọc so le hoặc gần như mọc đối, có khi tụ họp nhiều lá như kiều mọc vòng, hình mũi mác, gốc hơi tù, đầu thuôn nhọn, dài 5 – 9cm, rộng 1 – 3cm, hai mặt có lông hình khiên, óng ánh như lá nhót, dày hơn ở mặt dưới, 3 gân chính toả từ gốc lá cùng với 2 tuyến dạnh răng nhỏ; cuống lá cũng có lông hình khiên.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá và đầu cành, dài 2 – 7cm, gồm cả hoa đực và hoa cái hoặc cụm hoa đực và hoa cái riêng; lá bắc hình vảy rất nhỏ; hoa đực có cuống ánh bạc, 5 lá dài hình bầu dục, 5 cánh hoa thuôn hình dải, có lông mịn ở mép, nhị 12, chỉ nhị có lông tơ ở phấn dưới; hoa cái có 5 lá dài hình bầu dục – mũi mác, bầu hình cầu thuôn dần ở đỉnh.

Quả nang gần hình cầu, khi khô nứt thành 3 mảnh, trên đỉnh mỗi mảnh có một mảnh có một bướu nhỏ, màu hung đỏ, có lông ánh bạc; hạt hình trứng, có mỏ, màu nâm hung.

Mùa hoa quả: tháng 5 – 8.

Cây dễ nhầm lẫn: Cây xoan rừng (Brucea Javanica (L.) Merr) thuộc họ Thanh Thất (Simaroubaceae) cũng mang tên khổ sâm

Phân bố, sinh thái

Croton L. là một chi lơn có khoảng 800 loài trên thế giới, phân bố phổ biến khắp các vùng nhiệt đới. Ở Việt Nam có 31 loài (Nguyễn Nghĩa Thìn, 1995). Trong đó, Khổ sâm chủ yếu là cây trồng, đôi khi cũng thấy mọc tự nhiên ở vùng đồi cây bụi các tỉnh phía bắc (Võ Văn Chi, 1997).

Khổ sâm thuộc loại cây bụi, ưa sáng và có thể hơi chịu hạn. Cây rụng lá hàng năm về mùa đông, sinh trưởng mạnh vào hè – thu, ra hoa quả nhiều, tái sinh tự nhiên chủ yếu bằng hạt và cây chồi sau khi chặt.

Cách trồng

Khổ sâm được trồng rải rác ở nhiều nơi để làm thuốc và làm cảnh. Trồng bằng cành hoặc bằng hạt vào tháng 2 – 3. Cây không kén đất, chỉ cần không úng ngập. Trồng ở vườn với khoảng cách 1 – 1,5m, còn được trồng trong chậu. Cây có khả năng chịu hạn tốt, không bị sâu bệnh.

Bộ phận dùng

Lá, thu hái khi cây đang có hoa, phơi khô.

Tác dụng dược lý

Khổ sâm có tác dụng kháng sinh đối với trực khuẩn lỵ và đồng thời có tác dụng kháng Amip lỵ, làm đơn bào co thành kén. Khổ sâm còn có tác dụng an thần, lợi tiểu, chống dị ứng và có tác dụng bảo vệ nâng cao tỷ lệ sống đối với nhóm động vật được tiêm liều chết rắc hổ mang.

Nước sắc của bài thuốc gồm Khổ sâm và vỏ bưởi có tác dụng ức chế ký sinh trùng sốt rét, nhưng tái phát trong thời gian 10 ngày theo dõi. Trên mô hình thực nghiệm Chuột nhắt nhiễm Plasmodium Berghei và Gà nhiễm Plasmodium Gallinaceum, Alcaloid chiết xuất từ Khổ sâm không thể hiện rõ tác dụng chống sốt rét In Vivo.

Một bài thuốc khác gồm lá Khổ sâm và vỏ Bưởi đào dưới dạng nước sắc và Sirô đã được thử nghiệm trên 59 bệnh nhân sốt rét và thấy thuốc có tác dụng hạ sốt, làm giảm mật độ ký sinh trùng ở bệnh nhân nhưng tác dụng yếu, không rõ rệt, đồng thời không có tác dụng phụ.

Bài thuốc gồm Khổ sâm và 3 vị thuốc khác dưới dạng nước sắc để rửa âm đạo trong điều trị sa sinh dục, phối hợp với bài thuốc uống và bài thuốc đặt ở âm đạo, đạt kết quả khá tốt.

Flavonoid từ lá Khổ sâm có tác dụng kháng khuẩn In Vitro. Alcaloid toàn phần lá Khổ sâm ức chế sự phát triển của Plasmodium Berghei và P. Falciparum In Vitro. Khổ sâm có tác dụng chống Oxy hoá In Vitro.

Tính vị, công năng

Khổ sâm có vị đắng, hơi ngọt, hơi chát, mùi hơi hắc, tính mát, có tác dụng sát khuẩn, thanh nhiệt, tiêu độc.

Công dụng

Khổ sâm được dùng trị ung nhọt, sang lở, chốc đầu (sắc uống và rửa ngoài), đau bụng khó tiêu, lỵ, viêm loét dạ dày, tá tràng. Ngoài ra, Khổ sâm còn được dùng trong các phương thuốc chữa mẩn ngứa, phong hủi, vảy nến, viêm âm đạo trùng roi và sa sinh dục (sắc uống và rửa ngoài). Liều dùng hành ngày là 12 – 24 g, có khi tới 40g, dạng thuốc sắc.

Nguồn:

Giáo sư – Tiến sĩ Đỗ Tất Lợi, 2006. Nghệ. Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Trang 825.

Bạn là người có các triệu chứng của TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN. Bạn rất quan tâm đến sức khỏe của mình nhưng không có điều kiện đi khám vì sức ép công việc và cuộc sống. Hãy liên hệ ngay tổng đài MIỄN PHÍ 1800 6658 (giờ hành chính), Hotline 24/24: 0984 190 861 để được giải đáp thắc mắc. Hoặc để lại SĐT tại đây, chúng tôi sẽ gọi lại cho bạn NGAY!

CHIA SẺ
Bài viết trướcThảo đậu khấu
Bài kếCây khôi

0 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN